Kolki u noworodka – przyczyny, objawy i leczenie; co na kolki?
Kolki niemowlęce są częstą przyczyną zgłaszania się rodziców do lekarza. Szacuje się, że występuje ona u około 10-40% niemowląt do 3 miesiąca życia. W większości przypadków ustępuje około 3 miesiąca życia. Kolkę rozpoznajemy wtedy, gdy u zdrowego dziecka okresy intensywnego, niewyjaśnionego płaczu lub niepokoju trwają ponad 3 godziny na dobę, przez więcej niż 3 dni w tygodniu i dłużej niż 3 tygodnie.
Spis treści
Przyczyny kolki u noworodka
Jakie są przyczyny występowania kolki u noworodka? Najważniejszymi z nich są:
- niedojrzałość układu pokarmowego, w tym układu neuroendokrynnego prowadzącą do zaburzeń perystaltyki jelit,
- niedojrzałość układu nerwowego odpowiadającego za czucie trzewne, który odbiera fizjologiczne bodźce w postaci rozciągania ściany jelita przez pokarm czy też przez gazy jelitowe, a także uczucie parcia na stolec jako bolesne,
- przeciążenie objętościowe nie zaadaptowanego przewodu pokarmowego niemowlęcia w wyniku spożywania przez dziecko stosunkowo dużej ilości pokarmu w porównaniu z jego masą ciała,
- połykanie powietrza w czasie jedzenia lub nadmierne wytwarzanie gazów w jelitach,
- zaburzenia flory jelitowej,
- przenoszenie na dziecko niepokoju rodziców,
- nieprawidłową technikę karmienia lub opieki nad dzieckiem,
- nadmiar bodźców zewnętrznych współistniejący z niedojrzałością układu nerwowego.
Kolki – diagnostyka różnicowa
Objawy kolki u noworodka mogą występować m.in. w przebiegu:
- alergii pokarmowej (najczęściej alergii na białka mleka krowiego),
- nietolerancji laktozy,
- patologicznego refluksu żołądkowo-przełykowego.
Alergia pokarmowa
U podłoża kolkowych bólów u niespełna 50 % niemowląt leży alergia pokarmowa, w tym najczęściej na białka mleka krowiego. W celu ustalenia właściwego rozpoznania należy zwrócić uwagę na występowanie innych objawów alergii pokarmowej, takich jak atopowego zapalenia skóry, ulewań oraz biegunki, w tym biegunki z krwią lub zaparć. Najskuteczniejszym sposobem w diagnostyce alergii pokarmowej jest próba prowokacji, wykonana metodą podwójnie ślepej próby kontrolowanej placebo.
W przypadku dzieci karmionych piersią matka powinna wykluczyć ze swojej diety produkty zawierające białka mleka krowiego, w tym produkty mleczne, mięso wołowe, cielęce oraz wywary mięsne na ich bazie. W przypadku dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym należy rozważyć zmianę mieszanki mlecznej (o wysokim stopniu hydrolizy białek).
Nietolerancja laktozy
U niektórych niemowląt objawy kolki wynikają z przejściowej nietolerancji laktozy. U tych dzieci oprócz bólu brzuszka występują wodniste, biegunkowe stolce o kwaśnym zapachu. Jakie mleko na kolki stosować? W przypadku niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym należy zmienić preparat na mieszankę ubogolaktozową lub bezlaktozową. U niemowląt karmionych piersią zaleca się podawanie enzymu laktazy.
Refluks żołądkowo-przełykowy
U dzieci, u których oprócz niepokoju i płaczu występują ulewania lub wymioty należy podejrzewać występowanie patologicznego refluksu żołądkowo-przełykowego. Poprawę kliniczną możemy uzyskać, zalecając częstsze posiłki o mniejszej objętości, zagęszczanie posiłków, terapię ułożeniową, a w przypadku refluksu o podłożu alergicznym – zmianę diety.
Sposoby na kolki u noworodka
- masaż brzuszka,
- stosowanie ziół, prebiotyków, probiotyków, substancji powierzchniowo czynnych (symetykon), leków regulujących motorykę przewodu pokarmowego (trimebutyna).
Leczenie kolki należy indywidualnie dobrać do potrzeb każdego niemowlęcia.
