Niestrawność – najczęstsze objawy, profilaktyka i metody leczenia

Dyspepsja, czyli popularnie mówiąc niestrawność, to zespół objawów wywołujących dyskomfort związany z przyjmowaniem i trawieniem pokarmów. Szacuje się, że przewlekłe albo nawracające symptomy niestrawności ma od 10 do nawet 30 procent populacji. Kiedy stwierdza się dyspepsję i jak leczy się tą przypadłość?

Z tego artykułu dowiesz się:

• Dyspepsja – co to jest?
• Jakie są rodzaje i przyczyny dyspepsji?
• Jakie są objawy niestrawności?
• Jak diagnozuje się i leczy niestrawność?
• Jak wygląda leczenie dyspepsji?
• Czy można zapobiegać dyspepsji?

Niestrawność – co to jest?

Dyspepsja (gr. dyspepsia, czyli dosłownie źle trawić) nazywana jest powszechnie niestrawnością. Określa się tak szereg przewlekłych dolegliwości ze strony układu pokarmowego oraz zespół objawów zlokalizowanych w górnej części brzucha, występujących przez minimum cztery tygodnie. Zalicza się do nich między innymi ból, któremu mogą towarzyszyć inne symptomy takie jak uczucie pełności po jedzeniu, nudności, pieczenie, wymioty, a także szybkie odczuwanie sytości. Dyspepsja występuje powszechnie na całym świecie, jako okazjonalnie pojawiająca się dolegliwość lub o charakterze przewlekłym. Niestety, w wielu przypadkach trudno ustalić jej jednoznaczną przyczynę.

Rodzaje i przyczyny dyspepsji

W zależności od przyczyny niestrawności wyróżnia się dyspepsję organiczną oraz niestrawność czynnościową. Dyspepsja organiczna wywoływana jest przez choroby lub bywa efektem przyjmowania niektórych leków. Dyspepsję tego typu powodują m.in.:

• choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy,
• refluks przełyku,
• zapalenie dróg żółciowych,
• zapalenie trzustki,
• rak żołądka,
• SIBO,
• IBS,
• niesteroidowe leki przeciwzapalne,
• preparaty przeciwreumatyczne,
• preparaty zawierające żelazo,
• niektóre antybiotyki,
• zakażenie Helicobacter pylori.

Przyczyny dyspepsji czynnościowej nie są znane. Diagnozuje się ją wtedy, gdy u pacjenta nie występuje żadna choroba, która mogłaby powodować niestrawność albo gdy objawy nie ustępują, mimo wyleczenia potencjalnego powodu. Wyróżnia się dwie kategorie tego rodzaju dyspepsji – zespół zaburzeń poposiłkowych oraz zespół bólu w nadbrzuszu.

Wśród dodatkowych czynników ryzyka rozwoju dyspepsji wymieniane są:

• choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
• ostre zapalenie wątroby,
• zapalenie trzustki,
• niedrożność jelit,
• niedokrwienie jelit,
• choroba Leśniowskiego-Crohna,
• spożywanie alkoholu,
• tętniak aorty brzusznej,
• zawał mięśnia sercowego,
• zaburzenia pracy tarczycy (zarówno jej niedoczynność tarczycy jak i nadczynność tarczycy),
• cukrzyca,
• zbyt szybkie jedzenie,
• spożywanie bardzo obfitych posiłków,
• stres.

W występowaniu dyspepsji duże znaczenie ma dieta, styl życia, ewentualne nałogi, przyjmowane leki, stres, a także choroby współistniejące.

Dyspepsja może pojawiać się również w ciąży. W tym przypadku zazwyczaj jest ona efektem zmian hormonalnych, a także ucisku macicy na sąsiadujące z nią organy wewnętrzne. Dyspepsja o tym podłożu zazwyczaj ustępuje na stałe po porodzie.

Objawy niestrawności

Jak objawia się niestrawność? Symptomy mogą być różne u różnych pacjentów. Najczęściej obserwuje się:

• uczucie pełności po jedzeniu – chory ma wrażenie, że pokarm zalega mu w żołądku przez dłuższy czas,
• wczesne uczucie sytości – po spożyciu nawet niewielkiej ilości jedzenia pacjent czuje pełność w żołądku i nie jest w stanie zjeść więcej,
• ból lub pieczenie w nadbrzuszu (części brzucha nad pępkiem) – różne od zgagi,
• nadmierne odbijanie, w tym odbijanie treścią pokarmową,
• wzdęcia,
• uczucie przelewania się w brzuchu,
• nudności i wymioty,
• biegunki.