Chlorella – czym jest i jak wpływa na organizm?

Chlorella to jednokomórkowy, słodkowodny, zielony glon, który stał się popularny jako suplement diety i „superfoods” ze względu na swoje potencjalne korzyści zdrowotne. Jakie są właściwości odżywcze algi japońskiej i jak dawkować chlorellę? Kto nie powinien jej przyjmować? Sprawdź.

Chlorella – podsumowanie artykułu

• Co to jest chlorella i jakie są jej główne właściwości odżywcze? Chlorella (gatunek Chlorella vulgaris) to słodkowodna mikroalga z gromady zielenic. Zawiera 50–60% pełnowartościowego białka, witaminę B12, żelazo oraz chlorofil o działaniu detoksykującym i przeciwzapalnym.
• Jak chlorella (alga japońska) wpływa na mikrobiotę jelitową? Badania laboratoryjne (Zhou et al., 2023) potwierdzają, że ekstrakty z chlorelli stymulują wzrost bakterii Lactobacillus i Bifidobacterium, hamują szlak zapalny NF-κB oraz stymulują produkcję kwasów SCFA w okrężnicy.
• Jakie jest bezpieczne dawkowanie chlorelli dla osoby dorosłej? Standardowa dawka terapeutyczna wynosi od 3 do 5 gramów na dobę. Suplementację tą zielenicą należy rozpocząć od dawki minimalnej, stopniowo ją zwiększając, aby zapobiec wzdęciom i skurczom żołądka.
• Kto nie powinien przyjmować chlorelli i jakie są przeciwwskazania? Grupą ryzyka są osoby z chorobami autoimmunologicznymi (RZS, toczeń) ze względu na efekt immunostymulujący. Mikroalga wchodzi w interakcje z antykoagulantami i lekami na nadciśnienie, wymaga więc konsultacji lekarskiej.

Spis treści:

• Co to jest chlorella?
• Właściwości odżywcze algi japońskiej
• Chlorella – wskazania, dawkowanie
• Kto nie powinien przyjmować chlorelli?
• Chlorella a spirulina
• Chlorella a mikrobiota

Co to jest chlorella?

Chlorella to jednokomórkowy, słodkowodny, zielony glon, który stał się popularny jako suplement diety i „superfoods” ze względu na swoje potencjalne korzyści zdrowotne. Taksonomicznie rodzaj Chlorella należy do gromady zielenic (Chlorophyta) i są one jednymi z najstarszych form życia na Ziemi, istniejącymi od ponad dwóch miliardów lat. Chlorella swoją nazwę zawdzięcza intensywnemu zielonemu kolorowi, który jest efektem wysokiej zawartości chlorofilu, jednego z głównych składników tej algi. Charakterystyczne dla mikroalg jest szybkie namnażanie się, co sprawia, że zauważono w nich ogromny potencjał przemysłowy. Poza wykorzystaniem w suplementach, ekstraktach i odżywkach chlorelle dodaje się też do pasz zwierząt hodowlanych, a w uprawach jako nawóz. W celach odżywczych stosuje się najczęściej gatunek Chlorella vulgaris.

Chlorella powinna być hodowana w specjalnych zbiornikach wodnych, gdzie kontrolowane są warunki środowiskowe, aby zapewnić jej optymalny wzrost i brak zanieczyszczeń, np. potencjalnie toksycznymi cyjanobacteriami lub metalami ciężkimi. To bardzo ważne, ponieważ większość komórek glonów łatwo absorbuje pierwiastki biogenne, ale też metale ciężkie. Dlatego ewentualne zanieczyszczenia i zła jakość wód w której namnaża się chlorella, ale też inne mikroorganizmy, mogą wpływać na zanieczyszczenie również produkowanych z nich proszków, ekstraktów i suplementów. W związku z czym, nie należy stosować produktów z chlorellą z niewiadomego źródła.

Właściwości odżywcze algi japońskiej

Chlorella posiada bogaty skład chemiczny, który sprawia, że jest atrakcyjna jako suplement diety. Do najważniejszych składników odżywczych chlorelli należą:

• Białka – Chlorella zawiera około 50-60% białka, co czyni ją jednym z najbogatszych źródeł tego składnika. Białka w chlorelli zawierają wszystkie aminokwasy, co sprawia, że suplementy z chlorelli są polecane dla vegan.
• Witaminy – Chlorella jest bogata w witaminy, w tym witaminę A, C, E, K oraz witaminy z grupy B, takie jak B12, która jest szczególnie cenna dla osób na diecie wegetariańskiej i wegańskiej, ponieważ jest rzadko spotykana w roślinach. Chlorella zawiera również niezwykle cenne dla organizmu witaminę D i kwas foliowy.
• Składniki mineralne – Zawiera szereg ważnych pierwiastków, w tym żelazo, magnez, cynk, wapń i potas, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
• Chlorofil – Jest jednym z najbogatszych źródeł chlorofilu, który ma działanie detoksykujące i przeciwzapalne.
• Kwasy tłuszczowe – Chlorella dostarcza kwasów tłuszczowych, w tym omega-3, które są korzystne dla zdrowia serca i mózgu. Zawiera też glikolipidy, woski, triglicerydy i fosfolipidy.
• Antyoksydanty – Zawiera antyoksydanty, takie jak beta-karoten i luteina, które pomagają chronić komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.

Ze względu na bogactwo składników chlorella może wspierać organizm na kilka sposobów. Chlorella jest znana ze swoich właściwości detoksykujących, pomaga usunąć z organizmu metale ciężkie i inne toksyny. Chlorofil zawarty w chlorelli wspomaga oczyszczanie układu pokarmowego, krwi i narządów wewnętrznych. Regularne spożywanie chlorelli może wzmocnić układ immunologiczny, dzięki obecności beta-glukanu i innych substancji wspierających produkcję białych krwinek. Opisywana mikroalga może wspierać zdrowie układu trawiennego poprzez zwiększenie liczby korzystnych bakterii w jelitach oraz wspomaganie perystaltyki jelit.

Dzięki obecności nienasyconych kwasów tłuszczowych, chlorella może pomagać w obniżeniu poziomu cholesterolu i regulacji ciśnienia krwi, co jest korzystne dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego. W badaniach naukowych potwierdzono, że suplementacja chlorellą obniża poziom cholesterolu i glukozy, oraz działa korzystnie u chorych na zapalenie wątroby typu C. Antyoksydanty zawarte w chlorelli mogą pomóc w ochronie skóry przed uszkodzeniami spowodowanymi przez wolne rodniki i promieniowanie UV, co może opóźnić procesy starzenia się skóry. Dodatkowo chlorella może przyczyniać się do zwiększenia poziomu energii i poprawy ogólnego samopoczucia dzięki wysokiej zawartości białka i innych składników odżywczych.

Chlorella – wskazania, dawkowanie

Dzięki swojemu bogatemu składowi odżywczemu, chlorella ma wiele potencjalnych korzyści zdrowotnych. Badania sugerują, że suplementacja chlorellą na obniża ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, obniża całkowity poziom cholesterolu, poziom cholesterolu lipoprotein o małej gęstości, skurczowe i rozkurczowe ciśnienie krwi oraz poziom glukozy we krwi na czczo. Te korzystne działanie chlorelli może wynikać z synergii między wieloma składnikami odżywczymi i związkami przeciwutleniającymi. Jednakże badania dotyczące związków bioaktywnych zawartych w chlorelli oraz mechanizmami ich działania nadal trwają. Jednak już wiadomo, że chlorella może mieć to duże znaczenie w profilaktyce otyłości i cukrzycy typu 2, nadciśnieniu i wielu innych chorobach cywilizacyjnych. Poza tymi właściwościami w badaniach podkreśla się korzystny wpływ immunostymulujący, czyli poprawiający odporność i przeciwutleniający.

Podobnie jak w przypadku innych leków oraz suplementów, w przypadku stosowania chlorelli warto przestrzegać odpowiedniego dawkowania. Najczęściej stosowane dawki to od 3 do 5 gramów dla osoby dorosłej w ciągu dnia. W przypadku innej postaci niż tabletki lub proszek, należy stosować się do wskazań producentów, a rozpoczynając kurację warto rozpocząć od dawki minimalnej i zwiększać ją stopniowo.

Kto nie powinien przyjmować chlorelli?

Pomimo wielu korzyści zdrowotnych, istnieją pewne grupy osób, które powinny zachować ostrożność przy spożywaniu chlorelli i skonsultować się z lekarzem:

1. Osoby z alergiami – Chlorella może wywoływać reakcje alergiczne u niektórych osób, szczególnie u tych, które są uczulone na jod lub inne składniki alg.
2. Kobiety w ciąży i karmiące – Choć chlorella jest naturalnym produktem, kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji, aby upewnić się, że jest to bezpieczne dla nich i ich dziecka.
3. Osoby z chorobami autoimmunologicznymi – Chlorella może stymulować układ odpornościowy, co może być niekorzystne dla osób z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń.
4. Osoby przyjmujące leki – Chlorella może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, w tym z lekami na nadciśnienie i antykoagulantami. Osoby przyjmujące leki powinny skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.
5. Problemy z trawieniem – W niektórych przypadkach, chlorella może powodować problemy żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, wzdęcia czy bóle brzucha. Osoby z wrażliwym układem trawiennym powinny zaczynać od mniejszych dawek i stopniowo je zwiększać.

Chlorella a spirulina

Zarówno chlorella, jak i spirulina są klasyfikowane jako superżywność (ang. superfoods), czyli posiadają bogaty skład (białko, witaminy, składniki mineralne) i udokumentowane właściwości prozdrowotne. Ich wspólną cechą jest obecność przeciwutleniaczy, np. karotenoidów i chlorofilu, zapobiegających starzeniu się komórek. Dodatkowo posiadają również nienasycone kwasy tłuszczowe oraz glikolipidy i fosfolipidy. Spirulina i chlorella są przebadane pod kątem skuteczności suplementacji w zmniejszaniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i obniżaniu cholesterolu. Dodatkowo wspierają one funkcjonowanie mikrobioty jelitowej i układu odpornościowego. Wprowadzenia dobrej jakości spiruliny i chlorelli do diety może urozmaić i wzbogacić potrawy, a także zadziała przeciwzapalnie i oczyszczająco na organizm. Regularne jej stosowanie może pomóc w zwiększeniu odporności na infekcje, wspierać regeneracje organizmu po intensywnym wysiłku fizycznym, czy wesprzeć pacjenta w walce z nadwagą i otyłością.

Pomimo wielu podobieństw istnieją oczywiście też różnice w składzie między chlorellą, a spiruliną. Spirulina należy do cyjanobakterii, a chlorella do zielenic, co sprawia, że różnią się one kompozycją barwników o właściwościach antyoksydacyjnych. Cyjanobakterie zawierają bowiem fikocyjaninę, która nadaje komórkom niebieskawo-zielonkawe zabarwienie. U chlorelli dominuje natomiast chlorofil. Spirulina posiada więcej białka niż chlorella oraz częściej poleca się ją we wzmacnianiu odporności. Natomiast chlorellę częściej poleca się osobą żyjącym w stresie lub chcącym urozmaicić dietę w chlorofil i błonnik, a także oczyścić organizm z toksyn.

Chlorella a mikrobiota jelit

Jak wiadomo prawidłowa mikrobiota jelitowa wpływa korzystnie na zdrowie człowieka, w tym na sprawne działanie układu pokarmowego. Ze względu na bogaty skład, obecność błonnika chlorella może wpływać korzystnie na mikrobiotę jelit i działanie układu pokarmowego. Badania in vitro wykazały, że ekstrakty ze spiruliny i chlorelli zmniejszają aktywację szlaku zapalnego czynnika NF-κB. Ekstrakty z mikroalg miały również działanie hamujące na bakterie chorobotwórcze, a także wpływały pozytywnie na wzrost potencjalnie korzystne szczepy Lactobacillus i Bifidobacterium. Trawienie ekstraktów ze spiruliny i chlorelli sprzyjało uwalnianiu krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) podczas fermentacji w okrężnicy in vitro, zwłaszcza octowej, masłowej i propionowej, co wskazuje, że cząsteczki w ekstraktach mają korzystny wpływ na zdrowie jelit i całego organizmu.

Podsumowanie

Chlorella jest bogatym w białko i inne substancje odżywcze wartościowym suplementem diety, który może przynieść wiele korzyści zdrowotnych. Regularna suplementacja lub dodawanie chlorelli do posiłków może obniżać poziom cholesterolu, glukozy we krwi, korzystnie wpływać na mikrobiotę jelit i odżywienie jakościowe komórek, ale także wesprzeć odporność całego organizmu. Dzięki dużej zawartości witamin i przeciwutleniaczy chlorella przeciwdziała procesom starzenia w organizmie oraz usuwa toksyny i metale ciężkie z jelit.

Jednak, jak w przypadku każdego suplementu, ważne jest zachowanie ostrożności i świadome podejście do jej stosowania. W przypadku chlorelli istotny jest wybór sprawdzonego producenta i produktu dopuszczonego do obrotu w aptekach. Zawsze w przypadku wątpliwości, warto skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem nowej suplementacji, zwłaszcza jeśli masz jakiekolwiek potwierdzone schorzenia i/lub przyjmujesz leki.

Bibliografia:

• Azocar, J., & Diaz, A. (2013). Efficacy and safety of Chlorella supplementation in adults with chronic hepatitis C virus infection. World Journal of Gastroenterology: WJG, 19(7), 1085.
• Bito, T., Okumura, E., Fujishima, M., & Watanabe, F. (2020). Potential of Chlorella as a dietary supplement to promote human health. Nutrients, 12(9), 2524.
• Fallah, A. A., Sarmast, E., Dehkordi, S. H., Engardeh, J., Mahmoodnia, L., Khaledifar, A., & Jafari, T. (2018). Effect of Chlorella supplementation on cardiovascular risk factors: A meta-analysis of randomized controlled trials. Clinical nutrition, 37(6), 1892-1901.
• Karwowska, K., Skotnicka, M., & Pieszko, M. (2020). Substancje bioaktywne występujące w „zielonych” suplementach diety. Brom. Chem. Toksykol, 3, 129-136.
• Noga, T., & Kochman-Kędziora, N. (2023). Mikroglony najczęściej wykorzystywane w przemyśle rolno-spożywczym.
• Zhou, J., Wang, M., Bäuerl, C., Cortés-Macías, E., Calvo-Lerma, J., Collado, M. C., & Barba, F. J. (2023). The impact of liquid-pressurized extracts of Spirulina, Chlorella and Phaedactylum tricornutum on in vitro antioxidant, antiinflammatory and bacterial growth effects and gut microbiota modulation. Food chemistry, 401, 134083.

Informacja:
Artykuły opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pełnią funkcji konsultacji medycznej ani nie wyrażają opinii specjalistów i lekarzy. Prezentowane treści stanowią ogólne wskazówki i nie mogą być traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotyczących modyfikacji diety lub terapii, nawyków lub określaniu zmiany dawkowania leków oraz innych substancji leczniczych. Przed podjęciem działań, które mogą wpłynąć na Twoje życie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj się z lekarzem lub specjalistą.
Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne konsekwencje, wynikające z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcześniejszej konsultacji z profesjonalistą.