Ortopeda – jakie choroby leczy i kiedy udać się do specjalisty?  

Podstawą niezbędną do utrzymania prawidłowej postawy ciała oraz wszystkich funkcji życiowych jest zdrowy kręgosłup w asyście pozostałych części układu ruchu, czyli układu kostno-mięśniowego. Kręgosłup oraz szkielet stanowią fundament właściwej postawy każdego człowieka, trzymający w „ryzach” wszystkie układy narządów. Wszelkie niepokojące objawy, związane z układem kostno-mięśniowym konsultować należy natomiast z lekarzem ortopedą.  

Z tego artykułu dowiesz się:  

Lekarz ortopeda – czym się zajmuje?   

Lekarz ortopeda, by móc pracować w zawodzie, musi ukończyć specjalizację z zakresu ortopedii, trwającą minimum sześć lat. Przyszły ortopeda może wybrać zakres ogólny, kształcić się w dziedzinie ortopedii dziecięcej lub wykształcić się w zakresie traumatologii.   

Ortopeda ze specjalizacją ogólną   

Lekarz, kończący specjalizację ogólną, zajmuje się leczeniem chorób oraz profilaktyką układu ruchu wszystkich obszarów ciała, za wyjątkiem głowy. Jakie schorzenia leczy ortopeda? Są to m.in.:   

• przeciążenia narządów ruchu,  
• problemy obejmujące ruchomość stawów,    
• dolegliwości związane ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów,    
• zwichnięcia stawów,    
• zespół cieśni nadgarstka,  
• choroby kręgosłupa (np. boczne skrzywienia kręgosłupa, wygięcie kręgosłupa w obszarze części piersiowej).  

Ortopeda ze specjalizacją dziecięcą   

Ortopeda dziecięcy zajmuje się leczeniem chorób układu ruchu oraz diagnozuje wady postawy najmłodszych pacjentów, którzy nie ukończyli jeszcze 18. roku życia. Podejmuje zarówno leczenie długo- jak i krótkoterminowe. Udziela niezbędnej pomocy przy urazach oraz przeprowadza badania profilaktyczne i przesiewowe. Ortopeda, który ukończył specjalizację dziecięcą, wykryje wszelkie wady rozwojowe, podejmie właściwą ścieżkę leczenia przy złamaniach, zwichnięciach czy skręceniach kończyn u niepełnoletnich pacjentów. Specjalista w omawianej dziedzinie rozpozna też płaskostopie czy skrzywienie kręgosłupa i wdroży odpowiednie działania, mające na celu przywrócenie podopiecznego do zdrowia.   

Traumatolog – jakie przypadki diagnozuje?   

Lekarz ortopeda, kończący specjalizację z zakresu traumatologii, zajmuje się leczeniem pacjentów po urazach – takich, u których doszło do złamania kości czy wszelkiego typu zwichnięć. W zakres jego obowiązków wchodzi również przeprowadzanie mniej lub bardziej złożonych operacji.  

Jakie choroby leczy ortopeda?   

Do schorzeń, leczonych przez lekarza ortopedę, zaliczamy m.in.:   

• choroby kręgosłupa (przepuklina kręgosłupa, zmiany zwyrodnieniowe),   
• choroby stawów wywołane zakażeniami przenoszonymi m.in. przez: gronkowce, meningokoki, paciorkowce, pneumokoki,   
• choroby zwyrodnieniowe (guzki Boucharda, Heberdena, zwyrodnienie stawów biodrowych, kolanowych, w kręgosłupie),   
• chorobę Dupuytrena,    
• chorobę Kienbocka,    
• chorobę Olliera,    
• chorobę Scheuermanna,   
• dolegliwości związane z zapaleniem kości i stawów (np. jałowa martwica kości),   
• problemy z biodrami,   
• wady postawy (np. kifoza, lordoza, skolioza),   
• wady wrodzone (np. dysplazja stawów biodrowych, kolano przygięte, kręcz szyjny, stopa końsko-szpotawa),    
• wady nabyte (np. paluch koślawy, płaskostopie),   
• zmiany przeciążeniowe (np. łokieć golfisty, łokieć tenisisty, neuropatia strzałkowa, rwa kulszowa, zespół cieśni nadgarstka, zespół Rotha),   
• zmiany zwyrodnieniowe (np. osteomalacja, osteoporoza) oraz nowotwory kości (np. chrzęstniaki, kostniaki, włókniaki).  

Kiedy należy udać się do ortopedy?   

Wszystkie schorzenia, występujące w obrębie narządu ruchu, mogą okazać się niebezpieczne dla naszego zdrowia – zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasu. Do ortopedy powinniśmy udać się zatem za każdym razem, gdy obserwujemy jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania naszych kończyn. Nawet niepozorne, lecz długo utrzymujące się dolegliwości bólowe (choćby z pozoru tak błahe, jak mrowienie palców), mogą być bowiem objawem poważnych schorzeń, takich jak choroby zapalne kości czy uszkodzenia nerwów obwodowych. Pamiętajmy o tym, że wizyta u specjalisty nie powinna być odkładana. Należy udać się do niego zawsze wtedy, gdy odczuwamy jakiekolwiek dolegliwości bólowe w obrębie narządu ruchu.   

W jakich przypadkach konieczna jest wizyta u ortopedy dziecięcego?   

Wizyta u ortopedy dziecięcego jest konieczna niezależnie od tego, czy nasza pociecha jest w pełni zdrowa, czy też nie. Konsultacja u ortopedy dziecięcego jest niezwykle ważna zarówno we wczesnym, jak i w późniejszym etapie rozwoju dziecka.  

W przypadku noworodków, ortopeda wykonuje USG stawów biodrowych oraz sprawdza działanie wszystkich elementów narządu ruchu. Ponadto, specjalista ustala, czy u dziecka nie występują żadne wady wrodzone.   

Wizyta u ortopedy dziecięcego może okazać się niezbędna również w późniejszych etapach rozwoju dziecka. Tego typu konsultacja powinna odbyć się przede wszystkim wtedy, gdy dziecko komunikuje jakiekolwiek dolegliwości bólowe, obejmujące narządy ruchu. Lekarz nie tylko oceni kondycję kręgosłupa, lecz także sprawdzi, czy u dziecka nie wystąpiły choroby narządów ruchu, charakterystyczne dla okresu dojrzewania.    

Ortopeda – metody leczenia  

Przed wyborem konkretnej metody leczenia, ortopeda zada pacjentowi szereg pytań, dotyczących przebytych chorób, występujących dolegliwości oraz szczegółowo zapozna się z dokumentacją medyczną. W zależności od powodów wizyty, lekarz ortopeda wybierze metodę leczenia właściwą dla konkretnego przypadku. Może to być m.in.:  

• Fizjoterapia – często stosowana, gdy pojawiają się zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, związane z urazami układu ruchu. Dostosowywana jest indywidualnie do potrzeb każdego pacjenta. Dzięki jej zastosowaniu możliwe jest leczenie m.in. chorób kręgosłupa, np. przy użyciu ultradźwięków, prądu czy laserów.   
• Leczenie farmakologiczne – wdrażane jest wówczas, gdy schorzenia uniemożliwiają pacjentowi normalne, codzienne funkcjonowanie. Leczenie farmakologiczne zwykle stosowane jest w przypadku takich schorzeń, jak choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego czy bolesne choroby zapalne kości.   
• Leczenie operacyjne – obejmuje operacje ortopedyczne, takie jak przeszczepy, rekonstrukcje więzadeł, stabilizacje w przypadku złamań, usuwanie guzów, wstawianie protez.   
• Leczenie zachowawcze – obejmuje m.in. stabilizację kończyn, polegającą na unieruchomieniu określonej kończyny, co zwykle ma miejsce w przypadku urazów, takich jak złamania kości.   

Jakie badania można wykonać w poradni ortopedycznej?   

Postawienie prawidłowej diagnozy w gabinecie ortopedycznym zwykle nie będzie możliwe bez wykonania odpowiednich badań. W związku z tym, w poradni ortopedycznej przeprowadzane są m.in. badania takie jak:   

• rezonans magnetyczny,   
• RTG,   
• tomografia komputerowa,   
• USG.   

Ile kosztuje wizyta u ortopedy?   

Konsultacja ortopedyczna, w zależności od jej charakteru (telefoniczna lub stacjonarna), kosztuje od 99 zł do 240 zł. Pełen cennik usług, świadczonych w placówkach POLMED (obejmujący również wybrane badania diagnostyczne), znajdziesz tutaj. Jeżeli masz jakiekolwiek zapytania lub wątpliwości, skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy, dostępny na naszej stronie internetowej. Chętnie odpowiemy na Twoje pytania!   

Bibliografia:    

• Borkowska M., Gelleta I., Wady postawy i stóp u dzieci. Jak korygować, jak zapobiegać?, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2023.   
• Miller M. D., Chhabra A. B., Hurwitz S. R., Mihalko W. M., Shen F. H., Dostępy operacyjne w ortopedii, red. wyd. pol. W. Marczyński, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010.   
• Testy kliniczne w badaniu kości, stawów i mięśni, red. D. Białoszewski, A. Hadamus, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.   
• Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, red. J. Kruczyński, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2023.